Φυσιολατρικές και Πολιτιστικές Διαδρομές

ΚΟΚΚΙΝΗ ΔΙΑΔΡΟΜΗ
 

Από τη νύφη του Λιβυκού - το μοναδικό αστικό κέντρο της νότιας Κρήτης - την Ιεράπετρα, ξεκινά η διαδρομή αυτή. Αφήνετε την Ιεράπετρα και παίρνετε το δρόμο δυτικά. Ακολουθείτε δεξιά το δρόμο που οδηγεί στο Φράγμα Μπραμιανών που τροφοδοτείται από τη Σαροκίνα, την Καλαμαύκα και τη Μαλαύρα. Στη συνεχεία η Καλαμαύκα κτισμένη ανάμεσα σε απομονωμένους βράχους που στην κορφή τους δεσπόζουν κάτασπρα ξωκλήσια. Μέσα στο πράσινο και στα τρεχούμενα νερά, δεσπόζει αυτό το κεφαλοχώρι της περιοχής. Από την Καλαμαύκα περνούσε παλαιότερα δρόμος μέσω του οποίου επικοινωνούσαν τα οροπεδια Λασιθίου και Καθαρού με την Ιεράπετρα Υποστηρίζεται ότι η Καλαμιαυκα είναι χτισμένη στη θέση της αρχαίας πόλεως Λάρισας. Λόγω των μεγάλων πηγών του χωριού για πολλούς αιώνες λειτυργούσαν αρκετοί νερόμυλοι οι οποίοι σώζονται και σήμερα και ιστορούνται σε ενετικά συμβολαιογραφικά έγγραφα. Συνεχίζοντας την άσφαλτο ανατολικά συναντάτε την Πρίvα, τους Μεσελέρους και κατευθυνόμενοι τώρα πια νότια τη Μακρυλιά και το Κεντρί. Κατά μήκος της διαδρομής αυτής μπορούν να λειτουργήσουν αναρριχητικές πίστες λόγω των βραχωδών εξάρσεων. Στην Καλαμαύκα, στην Πρίvα, στους Μεσελέρους υπάρχουν αιξιόλογα θρησκευτικά μνημεία, εκκλησίες και μοναστήρια. Άξιο ανοφοράς είναι επίσης το γεωλογικό ενδιαφέρον και οι απολιθοματοφόρες περιοχές που υπάρχουν.

ΜΟΒ ΔΙΑΔΡΟΜΗ
 

Εφοδιάζοντας το ρεζερβουάρ του αυτοκινήτου σας με καύσιμα και το σακίδιο με τα εφόδια της πεζοπορίας, από την Ιεράπετρα μέσω Μύρτου καταλήγετε στο χωριό Μύθους. Οι Μύθοι απέχουν 20 χλμ. από τη νοτιότερη πόλη της Ευρώπης και είvαι 3,5 χλμ. δεξιά του νοτίου οδικού άξονα τον οποίο αφήνετε 1,5 χλμ μετά το Μύρτο. Ένα (1) χλμ. μετά τους Μύθους πριν την κοίτη του ποταμού παρκαρετε για να ξεκινήσετε την πεζοπορική διαδρομή. Αριστερά σας ξεδιπλώνεται σε μήκος (το επιβλητικότερο του τμήμα είναι 3 χλμ) φαράγγι (Σαρακίνας) αλλά από τα ομορφότερα από τα 110 περίπου που αυλακώνουν την Κρήτη. Γάργαρα τρεχούμενα νερά και μικροί καταρράκτες μέσα στην καρδιά του καλοκαιριού, σπάνιο φαινόμενο για τη «θερμόαιμη» ανατολική Κρήτη. Η κοίτη του καταλαμβάνεται από διαφόρων μεγεθών ογκόλιθους που κάνουν τη διάβαση ιδιαίτερα ελκυστική και περιπετειώδη μέσα από στενούς διαδρόμους και πέτρινα παράθυρα. Πάνω από τα κεφάλια των πεζοπόρων ένα ελισσόμενο χάσμα δημιούργημα της απομάκρυνσης των πέτρινων τοιχωμάτων του φαραγγιού. Κατά διαστήματα πέτρινες λιμνούλες και υδρορροές φιλοξενούν υδροχαρή βλάστηση και διάφορα υδρόβια είδη (καβούρια, διάφορα είδη βατράχων, κλπ.). Τα χελιδόνια σπαθίζουν το αέρινο ρεύμα διασχίζοντας κατά μήκος το φαράγγι, εξασφαλίζοντας την τροφή τους από τα έντομα, ενώ ο πετροκότσυφας απομακρύνεται φοβισμένος. Σκαλώνετε στους απότομους και μαγλανούς (λείους) από τη ροή των ορμητικών νερών βράχους με βοηθητικές σκάλες ενώ πιο πάνω περνάτε μέσα από το κενό, το πέτρινο παράθυρο που δημιουργεί το ακούμπισμα δύο βράχων.
Περνώντας τη βορινή φαραγγόπορτα βαδίζετε σε μια συνηθισμένη κοίτη ποταμού που σε λίγο την αφήνετε ακολουθώντας αριστερά τον αγροτικό δρόμο που σας φέρνει στο Μεταξοχώρι (Αν θέλετε να συντομεύσετε την επιστροφή σας ακολουθείστε δεξιά από την κοίτη το δρόμο σε λιγότερο από 30' λεπτά θα είστε στο αυτοκίνητο σας). Μετά από την απαιτούμενη ανάπαυλα συνεχίζετε νοτικά και αριστερά το πευκοκαλυμμένο μονοπάτι και κατηφορίζετε στους Μύθους. Αξίζει να διαθέσετε κάποιο χρόνο για παρέα με τους ντόπιους στο καφενείο ή στην ταβέρνα προτού καταλήξετε στο αυτοκίνητο σας.

ΠΡΑΣΙΝΗ ΔΙΑΔΡΟΜΗ 
 

Με δικό σας αυτοκίνητο η υπεραστική συγκοινωνία από την Ιεράπετρα ή τον Άγιο Νικόλαο µπορείτε εύκολα να βρεθείτε στο Κάτω Χωριό Ιεράπετρας που είvαι πάνω στον άξονα της εθνικής οδού που ενώνει τις δύο πόλεις του νοµού Λασιθίου και τα δύο πελάγη το Λιβυκό και το Κρητικό. Φθάνοντας στο Κάτω Χωριό αφήνουµε το µηχανοκίνητο µέσο και µε τα απαραίτητα εφόδια στο σακίδιο ξεκινάτε την πεζοπορία µας προς τα ανατολικά. Ανηφορίζετε δεξιά από τα Παπαδιανά, μετά από λίγο αφήνετε τον αγροτικό χωµατόδροµο και ακολουθείτε δεξιά την παλιά λιθόστρωτη διαδροµή Προτού εξαντλήσετε την ανηφορική κλίση συναντάτε το χωµατόδροµο (που αφήσατε χαµηλότερα) που ανηφορίζει µε στροφές για τον Άγιο Ιωάννη, ανατολικότερα. Η διακλάδωση αριστερά, προς βορρά, οδηγεί στη Θρυπτή και στο Μοναστηράκι) Από το ψηλότερο σηµείο που θα βρεθείτε μετά από λίγο απολαµβάνετε: τον κόρφο του Μεραµπέλλου δεξιά, την Ιεράπετρα µε το λιόφυτο κάμπο της αριστερά και την οροσειρά της Δίκτης δυτικά. Βαδίζοντας ανατολικά στο ύψος του Προφήτη Ηλία, φανερώνεται ο Άγιος Ιωάννης. Κατηφορίζετε ως τα πρώτα σπίτια του χωριού όπου σας υποδέχεται το γόργαρο νερό της πηγής. Το γραφικό χωριό, κτισµένο αμφιθεατρικά, αγναντεύει το Λιβυκό πέλαγος. Στη µέση του χωριού, το καλό οργανωµένο καφενείο εξυπηρετεί τους ντόπιους και τους επισκέπτες που ανηφορίζουν από την παραλιακή ζώνη. Από το καφενείο βαδίζοντας ανατολικά και μετά την έξοδο από το χωριό ακολουθείτε αριστερά το μονοπάτι για τη Θρυπτή. Αν θέλετε να αποφύγετε την υπόλοιπη ανηφορική διαδροµή για συντοµότερη επιστροφή ακολουθείστε αντίστροφα τη διαδροµή που σας έφερε εδώ. Η κλίση του εδάφους είvαι ανηφορική προς τα βόρεια αλλά απολαυστική ιδιαίτερα την άνοιξη µε τα σπάνια λουλούδια και τις κρυµµένες πίσω από θάμνους και πέτρες ορχιδέες. Σε µικρή απόσταση, αφ' ότου ισιώσει το μονοπάτι, ακολουθείτε αριστερά το χωµατόδροµο που οδηγεί από τη Θρυπτή στο Κάτω Χωριό για να κλείσετε τον θαυµαστό, µοναδικής φυσικής ομορφιάς, πεζοπορικό κύκλο. Δεξιά, η άκρη του πευκοδάσους οριοθετείται από την περίφηµη χαράδρα του "Χα» µέγιστου βάθους 700 µ. Η συνέχιση της όποιας περιγραφής είvαι μάταιη προσπάθεια για περιορισµένες γραµµές.

ΜΠΛΕ ΔΙΑΔΡΟΜΗ
 

Χωρίς δυσκολίες διανύετε την απόσταση Ιεράπετρα - Κάτω Χωριό. Μετά τα στενά δρομάκια του Κάτω Χωριού ακολουθείτε το χωµατόδροµο που ανηφορίζει δεξιά από τα Παπαδιανά. Ανηφορίζοντας στρίβεται αριστερά το δρόµο που οδηγεί στο Μοναστηράκι. Βόρεια έχετε θέα στο Κρητικό Πέλαγος και την Παχειά Άµµο, στην πλαγιά του βουνού μετά το Μοναστηράκι, τη Χαράδρα του Χα (µε νερόμυλους στην εξοδο του) και το γεωμετρικό οικισμό του Χαλασµένου. Δυτικά η Βασιλική και ο οµώνυµος αρχαιολογικός χώρος. Από το Μοναστηράκι ακολουθώντας το δρόμο απ' όπου περνά και το ορειβατικό μονοπάτι Ε4 έρχεστε στη Βασιλική [και στα δύο χωριό υπάρχουν παραδοσιακή ταβέρνα, καφενείο και βρύση µε κρύα τρεχούµενα νερά) Επιστρέφοντας τον ίδιο δρόμο έως την εθνική οδό και µε πορεία προς Ιεράπετρα περνάτε από την Επισκοπή απόπου και μετά η άσφαλτος κατηφορίζει προς το Λιβυκό πέλαγος και στην πόλη από όπου ξεκινήσατε.


Με αυτοκίνητο µπορείτε να βρεθείτε στο Μοναστηράκι που βρίσκεται κοντά στην Παχειά Άµµο ανατολικά της εθνικής οδού στην πλαγια του βουνού. Ο µικρός παραδοσιακός οικισµός είναι ιδανική αφετηρία για φυσιολατρικές εξορµήσεις στο βουνό της Θρυπτής που είναι στην πλάτη του. Βαδίζετε νότια του οικισµού στο χωµατόδροµο και µετά από λίγο στρίβετε αριστερά στο στενό πεζοπορικό μονοπάτι.
Η διαδροµή κινείται διαγώνια Βορειοανατολικά στην πλαγιά και ανεβαίνει στο πευκοδάσος που εφάπτεται στη χαράδρα του Χα. Μόλις βρεθείτε µέσα στο δάσος συναντάται κάθετα στη διαδροµή σας ρέµατα που χύνονται µέσα στη µεγάλη χαράδρα (Χα) αριστερά σας. Εδώ υπάρχει πλούσια ορνιθοπανίδα από ωδικά και αρπακτικά πτηνά µέσα σ' ένα βιότοπο που σε κάποια σηµεία παραµένει ακόµα παρθένος. Δεξιά σας ο αγροτικός αυτοκινητόδροµος είναι ο µοναδικός διακόπτης της γαλήνης του παραµυθένιου τοπίου. Βορειοανατολικά ξεπροβάλουν στην άκρη του πευκοδάσους τα πρώτα σπίτια της Θρυπτής στο κατάφυτο από αµπέλια διάσελο. Χειµωνιάτικο µε όµορφη αγριάδα τοπίο, η Άνοιξη ολανθιστη και µελωδική, το φθινόπωρο και το καλοκαίρι πιο πολύβουο από τους ταξιδευτές και τα καζανέµατα των σταφυλιών. Η τσικουδιά και η ρακί ροδίζει τα πρόσωπα των περαστικών, φουσκώνει τις φλέβες και ανθίζει το κέφι Μετά την απολαυστική ανάπαυλα κινηθείτε προς τα Βορειοδυτικά - στο δασικό φυλάκιο, στην κόψη του βουνού για αεροπορική απόλαυση του Μεραµπελιώτικου κόλπου, της Παχειάς Άµµου, της Βασιλικής του Kαβουοίου, της Ψείρας. Επιστρέψτε από τον ίδιο δρόµο και χωρίς ιδιαίτερη δυσκολία κατηφορίζετε συνεχώς µε κάποια προσοχή και απολαυστικές µικρές στάσεις το Μοναστηράκι σας περιµένει γαλήνιο και φιλόξενο.