Οι πραγματικοί πρωταγωνιστές

Για όλους εμάς αυτό το εγχείρημα ήταν μία καλή ευκαιρία ,  να γνωρίσουμε και αναζητήσουμε περισσότερες πληροφορίες για τα προϊόντα του τόπου μας από πλευράς Λαογραφίας - Παράδοσης - Λόγου - Κειμένων - Χιούμορ - Πληροφοριών κλπ . Πάμε να τα δούμε μαζί ; 
Η ταξινόμηση είναι ΣΑΛΑΤΑ .... -))) !!! 

Α. Εγκυκλοπαιδικές Πληροφορίες

Χωριάτικη σαλάτα

Η χωριάτικη σαλάτα είναι ένα ελληνικό πιάτο με βάση τη ντομάτα. Σε αντίθεση όμως με την απλή ντοματοσαλάτα, η χωριάτικη περιέχει και αγγούρι, φέτα, ελιές, κρεμμύδι και πράσινη πιπεριά. Εκτός από αυτά τα κύρια συστατικά, απαραίτητα είναι και λάδι, αλάτι και ρίγανη. Κάποιες φορές προστίθεται κάππαρη και ξύδι και για διακόσμηση μαϊντανός.
Μια πιο απλή της έκδοση είναι η αγγουροντομάτα, η οποία έχει μόνο αγγούρι και ντομάτα όπως δηλώνει και το όνομά της. Στα εστιατόρια καλείται απλώς "χωριάτικη" και για όσους δεν είναι φίλοι της φέτας, μπορεί να παραγγελθεί και "χωρίς φέτα" ή "με τη φέτα χωριστά".

Οι τομάτες κόβονται σε συμμετρικά σφηνοειδή κομμάτια μεγέθους 4-6 εκατοστών. Τα αγγούρια αφού καθαριστούν από το πράσινο εξωτερικό τους περίβλημα (κάτι που ορισμένες φορές δεν συμβαίνει), κόβονται σε φέτες με παράλληλες πλευρές πάχους 3-6 χιλιοστών. Το κρεμμύδι και η πιπεριά κόβονται σε λεπτές φέτες 2-3 χιλιοστών και τοποθετούνται πάνω στη σαλάτα μετά τη ντομάτα και το αγγούρι.

Τέλος, προστίθεται η φέτα, σε ένα παραλληλόγραμμο κομμάτι 4-6 εκατοστά επί 6-12 εκατοστά και οι ελιές (μαύρες συνήθως), το λάδι (αρκετό), αλάτι και ρίγανη.Η σαλάτα δεν ανακατεύεται πριν σερβιριστεί στο τραπέζι. Προσφέρεται σε βαθύ πιάτο.

Κατανάλωση

Όταν η σαλάτα σερβιριστεί στο τραπέζι, έμπειρο μέλος της παρέας αναλαμβάνει το ανακάτεμά της. Η χωριάτικη σαλάτα καταναλώνεται είτε από το ίδιο πιάτο (παραδοσιακά), είτε μοιράζεται στους συνδαιτημόνες μετά το στάδιο του ανακατέματος. Δεδομένου ότι το λάδι σε μια καλά προετοιμασμένη χωριάτικη είναι αρκετό, αλλά και λόγω των χυμών της ντομάτας, στο πιάτο της σαλάτας παραμένει ποσότητα λαδιού και χυμών.
Η ποσότητα αυτή παραλαμβάνεται με τη βοήθεια ψωμιού, το οποίο βουτούν οι συνδαιτυμόνες και κοινώς αποκαλείται παπάρα ή, πιο κομψά, λαδομπούκι. Η πρακτική αυτή δε θεωρείται σύμφωνη με τους "καλούς τρόπους" (savoir vivre), αλλά είναι πολύ συνηθισμένη στην Ελλάδα.

 Η Τομάτα

Η τομάτα, αλλιώς και ντομάτα, (επιστ. Στρύχνον το λυκοπερσικόν, Solanum lycopersicum) είναι ένα φυτό της οικογένειας των Στρυχνοειδών (Solanaceae), ιθαγενές της Κεντρικής και Νοτίου Αμερικής, από το Μεξικό μέχρι το Περού. Ζει μόνο μερικά χρόνια και συνήθως καλλιεργείται ως μονοετές φυτό.

Τυπικά φτάνει τα 1-3 μ. ύψος, αλλά δεν έχει αρκετά ανθεκτικό βλαστό και στηρίζεται σε άλλα φυτά. Τα φύλλα έχουν μήκος 10-25 εκ. και είναι σύνθετα, αποτελούμενα από 5-9 μικρότερα φύλλα το καθένα μέχρι και 8 εκ. μακρύ με πριονοειδή περιφέρεια. Τόσο ο βλαστός του φυτού όσο και τα φύλλα φέρουν τρίχωμα.

Τα λουλούδια έχουν διάμετρο 1-2 εκ., είναι κίτρινα με πέντε μυτερούς λοβούς και μεγαλώνουν σε ομάδες αποτελούμενες από 3-12. Το φυτό κάποτε λέγεται και τοματιά / ντοματιά. Υπάρχουν τομάτες θερμοκηπίου (αναρριχώμενες) και υπαίθριες τομάτες (ημιαναρριχώμενες και αυτοκλαδευόμενες) . Οι αναρριχώμενες και οι ημιαναρριχώμενες χρειάζονται στήριξη η οποία γίνεται είτε με σπάγκο (θερμοκήπιο από οριζόντιο σύρμα) είτε σε καλάμια όταν πρόκειται για υπαίθρια καλλιέργεια. Οι αυτοκλαδευόμενες τομάτες δεν χρειάζονται στήριξη διότι τυφλώνουν μόνες τους την κορυφή τους και δεν αυξάνονται προς τα πάνω.

Η λέξη τομάτα προέρχεται από τη λέξη tomatl της γλώσσας Ναχουάτλ.

Το Αγγούρι

Το αγγούρι είναι καρπός φυτού της ίδιας οικογένειας (Κολοκυνθοειδή) με τα φυτά που παράγουν το πεπόνι, το καρπούζι και το κολοκύθι. Είναι καρπός του ετήσιου φυτού της αγγουριάς (Cucumis sativus) που έρπει και αναρριχάται.

Η προέλευση του είναι από την Ινδία όπου το καλλιεργούσαν πριν από 3.000 χρόνια. Επίσης ήταν γνωστό και στην Αρχαία Ελλάδα αλλά και στους Ρωμαίους. Στη συνέχεια διαδόθηκε και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Επάνω στο ίδιο φυτό υπάρχουν αρσενικά και θηλυκά άνθη. Τα φύλλα του είναι τριχωτά και έχουν μέχρι 5 λοβούς. Το αγγούρι είναι επίμηκες, κυλινδρικό, πράσινου χρώματος εξωτερικά και ελαφρύ πράσινου έως λευκού εσωτερικά .

Τρώγεται είτε σκέτο, είτε σε σαλάτες είναι δε το κύριο συστατικό στη χωριάτικη σαλάτα και στο τζατζίκι. Η αγγουριά καλλιεργείται το καλοκαίρι στην ύπαιθρο και τον υπόλοιπο χρόνο σε θερμοκήπια, γιατί είναι ευαίσθητη στο κρύο. Η υψηλή θερμοκρασία και η υγρασία ευνοούν την ανάπτυξη της. Τα τελευταία χρόνια δημιουργούνται διαφορετικές ποικιλίες αγγουριού. Έτσι από το γνωστό κοινό αγγούρι με το μακρύ σχήμα που πωλείται με το τεμάχιο περάσαμε σε μικρότερα αγγούρια που πωλούνται με το κιλό.

Περισσότερα  :
Όλα όσα θέλατε να μάθετε για τα αγγούρια

Η Πιπεριά

Η πιπεριά είναι καλλιεργούμενη για τον ομώνυμο καρπό της, αγγειόσπερμο δικότυλο, ποώδες και θαμνώδες φυτό. Ανήκει στην τάξη Σκροφουλαριώδη της οικογένειας Σολανίδες. Η πιπεριά υπάρχει σε 50 περίπου είδη ανά τον κόσμο, άλλοτε με γλυκούς και άλλοτε με καυτερούς καρπούς.

Το φυτό έχει ύψος 50–75 εκατοστά, βλαστούς που στην αρχή είναι τρυφεροί και στην συνέχεια ξυλώδεις, φύλλα σχετικά μικρά, ανοιχτοπράσινα, άνθη λευκά που φύονται μεμονωμένα σε ομάδες των 2 ή 3 .

Ο καρπός της πιπεριάς είναι πολύσπερμος πράσινος ή κιτρινοπράσινος που γίνεται κόκκινος ή κίτρινος όταν ωριμάσει. Το σχήμα του, ανάλογα με την ποικιλία, είναι κωνικό και μακρύ έως σφαιρικό ή τοματόμορφο.

Οι γλυκείς καρποί είναι μεγαλύτεροι από τους καυτερούς, αυλακωτοί και διογκωμένοι. Μαζεύονται 60–80 μέρες μετά από τη μεταφύτευση του φυταρίου από το φυτώριο και όταν έχουν ζωηρό πράσινο χρώμα, πριν ωριμάσουν. Πλούσιοι σε βιταμίνη C και βιταμίνη Α, τρώγονται σε σαλάτες ή μαγειρεμένοι. Αποτελούν ένα από τα κύρια υλικά της Ελληνικής κουζίνας, καθώς χρησιμοποιούνται στη χωριάτικη σαλάτα, στα γεμιστά, αλλά και σαν συμπλήρωμα σε σάλτσες κ.λ.π.

Οι καυτεροί καρποί χρησιμοποιούνται ψητοί σαν ορεκτικό ή γίνονται σκόνη και χρησιμοποιούνται σαν μπαχαρικό. Η καυστικότητα των καρπών οφείλεται σε μία ουσία, την καψαϊκίνη, ένα αλκαλοειδές που βρίσκεται στο εσωτερικό τους.

Χαρακτηρίζει σήμερα πολλές κουζίνες της Ανατολής, της Ινδίας, της Άπω Ανατολής και Λατινικής Αμερικής, ενώ είναι ιδιαίτερα διαδεδομένη στην Ισπανία και το Μεξικό. Στα θερμά κλίματα η καυτερή πιπεριά καταναλώνεται κατά κόρον, καθώς ερεθίζει ορισμένα κέντρα του υποθαλάμου, προκαλώντας εφίδρωση και μείωση της θερμοκρασίας του σώματος. Γνωστότερα από τα μπαχαρικά που παράγονται από την καυτερή πιπεριά είναι το τσίλι και το καγιέν, από ξηραμένους καρπούς των ποικιλιών frutescens και annum, και η καυτερή σάλτσα Ταμπάσκο. Η γλυκιά πάπρικα προέρχεται από μία ποικιλία με ιδιαίτερο άρωμα αλλά μη καυτερή.

Το Κρεμμύδι

To κρεμμύδι είναι φυτό, γνωστό και με τα ονόματα κρόμμυον ή Άλλιον το κοινό. Το κρεμμύδι είναι λαχανικό με επιστημονική ονομασία Allium cepa  και πιθανή προέλευση από τη νοτιοανατολική Ασία.

Τα φύλλα αλλά και ο βολβός του τρώγονται, έχοντας χαρακτηριστική καυτερή γεύση και άρωμα, που μετριάζεται αν το κρεμμύδι μαγειρευτεί. Είναι γνωστό εδώ και χιλιάδες χρόνια, καθώς θεωρούνταν -όχι άδικα- δυναμωτικό αλλά και με ιαματικές ιδιότητες, ενώ η εύκολη καλλιέργειά του και η μεγάλη διάρκεια ζωής σε αποθήκευση βοήθησαν στη διάδοσή του.

Χρησιμοποιείται ωμό αλλά και σαν γευστική προσθήκη σε πάρα πολλά πιάτα της ελληνικής αλλά και διεθνούς κουζίνας.

Η Φέτα

Η φέτα είναι είδος τυριού στην άλμη, τις ρίζες της οποίας τις βρίσκουμε χιλιάδες χρόνια πριν στην Αρχαία Ελλάδα. Παρασκευάζεται αποκλειστικά από γάλα προβάτου ή αιγοπρόβειο, δηλαδή μίγμα με έως 30% γάλα κατσίκας.

Η γεύση της φέτας είναι αλμυρή και αποθηκεύεται σε υγρό άλμης ή ξινόγαλου για περίπου 3 μήνες. Από τη στιγμή που απομακρυνθεί από την άλμη, η φέτα χάνει όλα τα υγρά της και γίνεται πιο συμπαγής. Η φέτα έχει άσπρο χρώμα ενώ αποθηκεύεται συνήθως σε μεγάλα τετράγωνα κομμάτια.

Η ποικιλία αλλάζει ανάλογα και με την σκληρότητα του τυριού. Έτσι λοιπόν μπορούμε να την βρούμε από σκληρή έως και πολύ μαλακή μορφή. Αναλόγως διαφέρει και η γεύση. Το λίπος που περιέχεται κυμαίνεται από 30% έως 60%, ενώ ο μέσος όρος είναι γύρω στο 45%.

Περισσότερα  :
fetamania.gr

Η Ρίγανη

Η ρίγανη (Origanum vulgare) είναι αρωματικό ποώδες, πολυετές, ιθαγενές και θαμνώδες φυτό της Μεσογείου και της Κεντρικής Ασίας. Ανήκει στο γένος Ορίγανο της τάξης των λαμιωδών αγγειόσπερμων δικότυλων φυτών.

Στην Ελλάδα η ρίγανη είναι αυτοφυής και βρίσκεται σε ορεινές και βραχώδεις περιοχές, είναι εξαιρετικής ποιότητος και θεωρείται από τις αλύτερες στον κόσμο. Χρησιμοποιείται σαν καρύκευμα κυρίως στην μαγειρική αλλά και σπανιότερα ως αφέψημα, το οποίο αναφέρεται ως εξαιρετικό κατά του βήχα.

Χρησιμοποιείται ιδιαίτερα στη χωριάτικη σαλάτα. Η συλλογή της ρίγανης γίνεται κατά την ανθοφορία του φυτού, τα άνθη αυτά ξεραίνονται σε ειδικά υπόστεγα ή ξηραντήρια και στη συνέχεια τρίβονται και κοσκινίζονται. Είναι το βασικό καρύκευμα των χωρών της Μεσογείου και βασικό συστατικό της Ελληνικής, αλλά και της Ιταλικής κουζίνας.

Επειδή η συλλογή της απαιτεί αρκετά εργατικά χέρια, η έλλειψη τους οδήγησε σε οργανωμένη καλλιέργεια στις περιοχές των Τρικάλων και της Καρδίτσας. Στις Η.Π.Α η κατανάλωση της ρίγανης αυξήθηκε τα τελευταία χρόνια και έτσι άρχισε η καλλιέργεια της σε διάφορες περιοχές του νότου αλλά και στο Μεξικό.

Το Ελαιόλαδο

Ελαιόλαδο είναι το έλαιο που λαμβάνεται από τους καρπούς του ελαιόδεντρου με μέσα μηχανικά και επεξεργασία φυσική, ενώ η θερμοκρασία και ο φωτισμός δεν αλλοιώνουν τη σύστασή του. Το ελαιόλαδο είναι προϊόν απολύτως φυσικό που μπορεί να καταναλωθεί μόλις ολοκληρωθεί η διαδικασία παραλαβής του. Αφομοιώνεται από τον οργανισμό κατά 98% ενώ αποδίδει τον ίδιο αριθμό θερμίδων με όλα τα άλλα φυτικά έλαια που είναι το 9,3 για κάθε γραμμάριό του.

Πηγή πληροφοριών : wikipedia

--------------------------------------------------------------------------------------

Β. Πληροφορίες σχετικά με την Γλώσσα - Λαογραφία - Παράδοση κ.λ.π

Παροιμίες :

Γριάς το μεσοχείμωνο αγγούρι της θυμήθει
Που πάς ξεβράκωτος στ' αγγούρια
Ξεφόρτωσε τη την ελιά, να σε φορτώσει λάδι
Της ελιάς το φύλλο κι αν χαθεί, πάλι θε να ξαναβρεθεί
Βάλε ελιά για τα παιδιά σου και μηλιά για την κοιλιά σου
Αν δεν δώσεις την ελιά, πώς θα πάρεις λάδι;
Το λάδι κι η αλήθεια πάντα βγαίνουν από πάνω
Άνθρωπος χωρίς υπομονή, λυχνάρι δίχως λάδι
Θεός να φυλάει τα λιόδεντρα απ' το νερό τα Αυγούστου
Η μια ελιά κι η άλλη, το βγάνουνε το λάδι
Τράβηξε της ελιάς τα βάσανα
Λάδια πολλά και τηγανητά τίποτα
Από το θέρος ως τις ελιές δεν απολείπουν οι δουλειές
Εχύθηκε το λάδι μας κι εμπήκε στο πιθάρι μας
Πρώτα θεμέλια του σπιτιού, ψωμί, κρασί και λάδι
Φαει κουμπάρε ελιές, καλό είν' και το χαβιάρι
Παλιό κρασί, φρέσκο λάδι
Και του γέρου τα παιχνίδια, σα νερόβραστα κρεμμύδια
Τα έκανα σαλάτα
Η αλήθεια και το λάδί βγαίνουν από πάνω
Τρεις το λάδι, τρεις το ξίδι, έξι το λαδόξιδο

Αινίγματα :

Μια κοντούλα παχουλή πάντα κόκκινα φορεί, έχει πράσινα μαλλιά και σποράκια στην κοιλιά , τι είναι;... Η ΝΤΟΜΑΤΑ

Αγγούρια  !! Ωδές και χιούμορ ...

(Μια ωδή στα αγγούρια, γραμμένη το 1881 στην εφημερίδα Μη Χάνεσαι. )

Επιμέλεια περιεχομένου : Μαρίνος Βενιτουράκης
Για προτάσεις - προσθήκες στείλτε email στο salata@ierapetra.gr